tekst: kapiteins Saminna van den Bulk en Arjen de Boer
Fotografie: sergeant-majoor Jan Dijkstra
Nederlandse havens en maritieme infrastructuur zijn lonende doelwitten voor kwaadwillenden. Die moeten we dus goed beschermen. Dat wordt elk jaar beoefend tijdens de grote multidisciplinaire oefening Port Defender. Die was deze week voor de tiende maal.
Politie, Brandweer, ambulances, het Rode Kruis, de gemeenten, Veiligheidregio’s. En natuurlijk de marine, en dan in het bijzonder de operators van de Netherlands Maritime Special Operations Force (NLMARSOF). Zij moesten de afgelopen week in actie komen om kritieke maritieme infrastructuur, zoals havens, vaarroutes en schepen, te beschermen tegen een fictieve vijand.
De focus tijdens de tiende editie van Port Defender lag als vanouds op de samenwerking tussen de verschillende hulpdiensten. Ieder heeft zo zijn eigen werkwijze, maar moet straks wel samenwerken als het erop aankomt. Denk bijvoorbeeld aan de bevrijding van een gekaapt schip en de verzorging en opvang van eventuele gewonden.
De oefening was op diverse locaties in Nederland en voor de kust. De Defensiekrant reisde maandagavond af naar de Eemshaven (Groningen) en keek eergisteren mee in de haven van Rotterdam. Check hieronder een beeldverslag van die dagen.
Operators van NLMARSOF moesten maandag een gekaapte veerboot bevrijden, enkele kilometers uit de kust bij de Eemshaven. De special forces werden afgezet met helikopters en snelle onderscheppingsvaartuigen en zuiverden in een mum van tijd het schip. Dit is een van de specialiteiten van NLMARSOF. De blauwe patroonmagazijnen op de foto zijn speciaal voor oefenmunitie.
Aan de deeloefening in Eemshaven deden ook tientallen burgers mee, om het geheel zo realistisch mogelijk te maken. Daar zaten ook zogeheten LOTUS-slachtoffers tussen. Dit zijn acteurs die speciaal zijn opgeleid om te spelen dat ze gewond zijn. Inclusief bloed en emoties. Voor de operators, die bij aanvang van de actie niet wisten wie of wat ze aantroffen, was het telkens snel schakelen tussen de omgang met tegenstanders en slachtoffers.
Een stuk of tien militaire werkstudenten van Defensity College hadden zich opgegeven om oefenvijand te spelen. Verspreid over het schip moesten ze de operators onder druk zetten. De werkstudenten kregen speciale pakken en helmen om ze te beschermen tegen de verfpatronen van de operators.
Zolang het schip nog op zee is, zijn de operators verantwoordelijk voor de passagiers. In het bijzonder voor de gewonden. Zij hebben natuurlijk constant aandacht nodig. De special forces moesten slachtoffers verzorgen en stabiel houden tot het schip weer veilig in de haven was. Daar stonden ambulances en hulpverleners klaar voor verdere zorg.
Operators van NLMARSOF zijn zeer goed getraind en worden in binnen- en buitenland ingezet. Grofweg bestaat de eenheid uit het Maritime Counter Terrorism (M)-squadron en het Conventional (C)-squadron. De eerste legt zich naast nationale antiterreur-taken ook toe op internationale inzet. C-Squadron heeft de focus op inzet in het buitenland.
Het is misschien geen dagelijkse kost. Maar bij grote incidenten in Nederland heeft NLMARSOF vrijwel altijd te maken met andere hulpdiensten die hun eigen taken en verantwoordelijkheden hebben. Maar als je dat nooit oefent, is het lastig om elkaar goed te vinden, als het er echt om gaat. Die samenwerking moeten de diensten dus trainen tijdens oefeningen zoals Port Defender.
Een gouden deken is een goede manier om een slachtoffer even warm te houden. Wie te snel afkoelt, loopt gevaar en dus is het zaak om de lichaamstemperatuur op peil te houden. Zeker tot het moment dat een gewonde overgedragen kan worden aan meer gespecialiseerd ambulancepersoneel dat op de wal klaarstaat om de slachtoffers verder op te vangen.
Van de Eemshaven naar de Rotterdamse haven. Daar volgen de incidenten elkaar in de ochtend in rap tempo op. Aan het personeel van de marine, Koninklijke Marine Reserve, de ambulance, de Brandweer, de Douane, de Veiligheidsregio Rijnmond, de Defensie Duikgroep en de Maritieme Explosieven Opruimingsdienst (Mare EOD) om de situatie onder controle te krijgen.
Hekken schermen een deel van de kade aan de Waalhaven af. Het gebied is aangemerkt als Tijdelijk Militair Object (TMO). Dat betekent dat het civiele terrein is ingericht voor militaire operaties. Militairen van de Koninklijke Marine Reserve beveiligen het gebied, waar hydrografisch opnemingsvaartuig Zr.Ms. Luymes is aangemeerd. In het scenario vraagt dit NAVO-schip om bescherming. Daarna ontstaan de schermutselingen.
Voor het eerst deed ook de Koninklijke Marine Reserve mee aan Port Defender.
Bron: Mindef